در دنیای مدرن امروزی گاهی شما ناچار هستید که از ویپیان استفاده کنید. در این مطلب، در مور ویپیان، استفاده آن و همچنین گزینههای امن داده توضیح ارایه شده است.
ویپیان (VPN) چیست؟
ویپیان (VPN) یا شبکه خصوصی مجازی (Virtual Private Network) یک پلتفرم امنیتی است که میان کمپیوتر شما و سرورهای اینترنت یک تونل مصون و رمزگذاری شده ایجاد میکند. این شبکه تبادل اطلاعات شما را از دید جاسوسان اینترنتی، ارایه دهنده خدمات انترنیتی (ISP) و شبکه وایفای (Wi-Fi) در مکانهای عمومی پنهان میکند.
ویپیان، به شما این امکان را میدهد که هنگام استفاده از وایفای عمومی، به صورت امن به منابعی دسترسی داشته باشید که ممکن بدون آن قابل دسترسی نباشد. هنگام استفاده از VPN، آیپی (Internet Protocol-IP) واقعی شما از دید پنهان و به جای آن آیپی سرور مجازی به نمایش گذاشته میشود. این کار باعث ناشناس ماندن هویت و موقعیت جغرافیایی شما میشود.
چی زمانی از ویپیان استفاده کنیم؟
اکثر شبکههای عمومی وایفای مثل کتابخانه، کافی شاپ، فروشگاه یا میدان هوایی امن نیستند. اگر میخواهید از اطلاعاتتان در مقابل هکرها حفاظت کنید یا دوست ندارید که رد پایتان از سوی ارایه دهنده خدمات انترنیت تعقیب شود، شما نیاز به استفاده از ویپیان دارید، اما شما نمیتوانید ناشناس باقی بمانید.VPN تنها کاری که میتواند این است که IP آدرس شما را از دید پنهان میکند و بهجای آن، آیپی ویپیان (VPN) را به فراهم کننده خدمات اینترنت (IP) نشان میدهد. با این حال اگر می خواهید در فضای انترنیت ناشناس باقی بمانید، برَوزَر تور(Tor Browser) را پیشنهاد میکنیم.
همچنین اگر شما نمیتوانید به محتوای برخی ویبسایتها که در کشور شما فیلتر شده است، دسترسی داشته باشید، میتوانید از ویپیان استفاده کنید.
قابل یادآوری است که قانون کشورها در برابر استفاده از ویپیان فرق میکند. ممکن در کشوری که شما زندگی میکنید استفاده ازVPN غیر قانونی باشد که استفاده از آن، برای شما ریسک نقض قانون محلی را همراه داشته باشد.
استفاده از ویپیان (VPN) چه زمانی رایج شد؟
در اواسط دهه ۱۹۹۰م، نیاز بهکار از راه دور، شرکتها را به سمت استفاده از VPN سوق داد. شرکت مایکروسافت (Microsoft) و شرکای آن، پروتکل تونلزنی نقطهبهنقطه PPTP (Point-to-Point Tunneling) را معرفی کردند که بعدا بهنام RCF 2637 شناخته شد. این پروتکل در ۱۹۹۶ با ویندوز (NT 4.0) عرضه شد تا به کارمندان اجازه برقرای ارتباط مصون را بدهد. مدتی بعد در ۱۹۹۸ مجتمع اینترنت برای افزایش امنیت شبکهها، پروتکل امنیتی اینترنت (Internet Protocol Security) را معرفی و به عنوان استندرد اعلان کرد.
ویپیان (VPN) چگونه از اطلاعات شما محافظت میکند؟
کمپیوتر شما تبادل اطلاعات را تا حدودی رمزگذاری و آنرا از طریق یک تونل امن به سرور VPN ارسال میکند. سرورVPN آن داده را به مقصد وبسایتها انتقال میدهد. این پروسه، رهگیری اطلاعات توسط افراد غیر مجاز را مسدود و آدرسIP اصلی شما را از دید سایتها پنهان میکند. اما به این معنا نیست که ردیابی شما از طریق ورود به سیستم (Logins)، کوکیها (Cookies) و یا اثر انگشت (Browser Fingerprinting) را متوقف کند.
حقایق جالب در مورد VPN
وایرگارد (WireGuard) یک نوع ویپیان (VPN) مدرن و متن باز (Open Source) است که با حدود ۴هزار سطر کد نوشته شده است. این ویپیان، به دلیل امنیت قوی و کارایی بالا، در سال ۲۰۲۰م، به سیستم لاینکس (Linux 5.6) عرضه شد که بهطور گسترده از آن استفاده میشود.
آيا استفاده از ویپیان (VPN) رایگان مصون است؟
ویپیان رایگان میتواند بسیار پرخطر باشد. مطالعات نشان داده است که بسیاری از VPNهای رایگان، خصوصا روی سیستم اندروید (Android)، اطلاعات شخصی کاربران را فاش میکند یا حتی حاوی بدافزار (Malware) هستند. بهطور نمونه میتوان از ویپیان یوفو (UFO VPN) در سال ۲۰۲۰ نام برد.
زمانی که استفاده از اینترنت سانسور و یا مسدود میشود، تقاضا برای استفاده از ویپیان یکشبه افزایش مییابد. به عنوان مثال، ممنوعیت رسانههای اجتماعی در ۹ سپتامبر ۲۰۲۵ در نیپال. در چنین حالت، تقاضا برای استفاده از ویپیان رایگان افزایش مییابد که میتواند مصونیت استفاده کنندگان را به خطر مواجه کند.
گزینههای متن باز (Open Source) و قابل اعتماد
برخی از نرمافزار یا پروتکلهای ویپیان وجود دارند که شما میتوانید بهطور مستقل روی سیستم کمپیوتر خود نصب کنید. با آنکه ویپیان رایگان میتواند پر ریسک باشد، اما برخی سرویسها با گزینه رایگان در دسترس هستند که در زیر یادآوری میشود:
ویپیان پروتان (Proton VPN)، با داشتن بسته رایگان متن باز (Open Source)، بدون محدودیت استفاده است؛ اما در انتخاب مکان محدودیت وجود دارد که تنها ۵ گزینه برای انتخاب دارید.
ویپیان وایرگارد (WireGuard)، سریع، مدرن و سبکوزن است. شما میتوانید بهصورت شخصی روی سیستم کمپیوترتان نصب و اجرا کنید. این ویپیان به دلیل کارایی بالا و امنیت قوی، یک گزینه ایدهآل است.
از گزینههای دیگر، OpenVPN، Outline و Getoutline.org است.
اگر شما دنبال گزینه رایگان و خوب هستید، ProtonVPN یا RiseupVPN را امتحان کنید.
ویپیان مناسب برای روزنامهنگاران، فعالان حقوق بشر و حقوق زنان، ترکیب VPN + Tor + 2FA پیشنهاد میشود.
